قزوين مىباشد . طبق نوشته كتاب ارشاد الزراعه تاليف 930 هجرى قمرى در ايران كشت مىشده و طرز كاشت ، داشت و برداشت آن در صفحات 101 و 102 كتاب آمده است . تاريخچه ، شناسائى و اسامى گياه در طب سنتى : گياه از زمانهاى بسيار دور شناخته شده است به آرامى آن را قرطما Qortema به عبرى Qortem به سريانى خريعا Khareya به سانسكريت Kusumbha و به يونانى Knikos ناميده‌اند كه به قنقس معرب شده است . در كتب قديم دانه گياه تحت عنوان قرطم و گل آن ذيل مواد عصفر يا احريض آمده است . توصيفى را كه ديوسكوريد درباره Knikos نموده است پزشكان سنتى ذيل قرطم به نقل از وى آورده‌اند و حنين نيز معادل Knikos را قرطم ضبط نموده است . در ذيل اسامى قسمتهاى مختلف گياه برحسب قدمت تاريخى ذكر مىگردد و واژه‌هاى عربى با ( ع ) و فارسى با حرف ( ف ) مشخص مىگردد . 1 - اسامى دانه ( ميوه ) : قرطم ( ع - رازى ) ، كاوجيله ( ف - هروى ) كاكيان ، كاهيان و كاكيا ( ف - ابو ريحان ) احريضه ( ع - ابو ريحان ) ، حسكدانه ( ف - انصارى ) حب العصفر ( ع - تذكره ) ، خسك دانه ، تخم كاجيره و تخم احريض ( ف - حكيم مومن ) ، بزر الاحريض ( ع - عقيلى خراسانى ) ، تخم كازيره ، تخم كافشه ( ف - عقيلى خراسانى ) . 2 - اسامى گل : عصفر ( ع - رازى ) ، معصفر ( ع - هروى ) ، كاكيان ، بهرمان ، بهرامه ، بهرامج ، بهرم ، كاجيره ، هسك توم ( و ) يلم ( ف - ابو ريحان ) ، جريال ، مريق ، خريع ، احريض ، فغوه ( ع - ابو ريحان ) حسق ، گل كافيشه و رنگ زعفران ( ف - انصارى ) ، كاژيره ، زرد ، زرتك ، زدرك ( ف - برهان قاطع ) ، گل كافشه ( ف - حكيم مومن ) ، گل خنق ( ف - مخزن ) . 3 - اسامى گياه : خريع ( ع - ابو ريحان ) ، هسك ( ف - ابو ريحان ) . بالاخره شليمر ، هوپر و بهرامى در واژه‌نامه‌هاى خود مترادف با نام علمى Carthamus tinctorius L . گل كافيشه ، تخم كاجيره ، قرطم ، تخم كافيشه ( شليمر ) گل رنگ ( هوپر ) ، قرطم ، عصفر ، احريض ، حسك دانه ( بهرامى ) را ضبط نموده‌اند . كاربرد گياه در طب سنتى : ديوسكوريد مىنويسد Knikos داراى برگ‌هاى بلند ، دندانه‌دار ، زبر و خاردار است ساقه آن حدود 2 متر طول دارد [ در ابتدا سبزرنگ و بعدا سفيد مىگردد ] 1 * سر آن برجستگى به اندازه زيتون دارد ، گل آن [ خاردار ] شبيه به رنگ زعفران [ دانه آن صنوبرى شكل ، مايل به پهن و در ابتدا سفيد و چرب و چون كهنه گردد زردرنگ مىشود ] و زاويه‌دار است . از گل گياه در خوراك استفاده مىشود از دانه خرد شده آن آب مىگيرند كه با آب عسل و يا مرق بعضى پرندگان ، شكم را پاك مىكند ولى براى معده زيان دارد از آن نوعى حلوا درست مىكنند كه اثر ملين دارد